TỰ ĐÀO GIẾNG TRƯỚC KHI CHẾT KHÁT!

Xây dựng mối quan hệ trong kinh doanh – Tự đào giếng trước khi chết khát

Trong kinh doanh, có những thời điểm ta bỗng thấy mình “khát”. Khát đơn hàng. Khát dòng tiền. Khát sự hỗ trợ. Khát một cú điện thoại trả lời đúng lúc. Và thường thì, khi cơn khát đến, ta mới cuống cuồng đi tìm nước.

Nhưng kinh nghiệm dạy tôi một điều rất thực tế: lúc khát rồi mới đi đào giếng, thì thường là đã muộn.

Tôi làm kinh doanh xây dựng – một lĩnh vực phụ thuộc rất nhiều vào con người. Chủ đầu tư, đối tác, nhà thầu phụ, tổ đội thi công, ngân hàng, bạn bè, anh em trong nghề… Mỗi mối quan hệ đều giống như một mạch nước ngầm. Có mạch nước sâu, có mạch nước cạn. Có mạch ổn định, có mạch lúc có lúc không. Nhưng điểm chung là: nếu chưa từng đào, chưa từng chăm, thì đừng mong có nước khi cần.

Ngày mới khởi nghiệp, tôi từng nghĩ mối quan hệ là thứ “xa xỉ”. Lúc đó, tôi chỉ quan tâm đến việc làm sao có việc, làm sao xong công trình, làm sao có tiền trả lương, trả thợ. Mọi cuộc gặp gỡ đều gắn với mục tiêu rất cụ thể: việc gì, lợi ích gì, có ký được hợp đồng không.

Cho đến khi công việc chậm lại. Dòng tiền căng. Nhân sự thiếu. Đối tác bắt đầu dè chừng. Tôi mới thấy mình gần như đứng giữa một vùng đất khô cằn. Gọi điện thì ít người bắt máy. Nhắn tin thì trả lời chậm. Xin hỗ trợ thì ai cũng bận.

Không phải họ xấu. Mà là trước đó, tôi chưa từng thật sự xây dựng mối quan hệ với họ. Chúng tôi chỉ “giao dịch”, chưa từng “kết nối”.

Từ đó, tôi học cách thay đổi.

Tôi bắt đầu gặp gỡ mọi người khi… chưa cần gì. Một buổi cà phê không nói chuyện hợp đồng. Một cuộc gọi chỉ để hỏi thăm công việc. Một tin nhắn chúc mừng sinh nhật, chúc công trình mới thuận lợi. Một lần giới thiệu khách hàng cho đối tác, dù mình không được lợi trực tiếp.

Ban đầu, mọi thứ khá gượng. Vì mình chưa quen cho đi khi chưa cần nhận lại. Nhưng dần dần, tôi nhận ra: mối quan hệ kinh doanh bền vững không được xây bằng lợi ích ngắn hạn, mà bằng sự tử tế lặp đi lặp lại theo thời gian.

Có những mối quan hệ tôi chăm sóc suốt vài năm, nhưng chưa từng nhờ vả. Đến lúc khó khăn, chỉ một cuộc gọi, họ sẵn sàng giúp – không cần giải thích nhiều, không cần mặc cả.

Lúc đó, tôi mới hiểu câu: “Tự đào giếng trước khi chết khát” không phải là mưu mẹo, mà là một triết lý sống.

Xây dựng mối quan hệ không phải để lợi dụng. Cũng không phải để lúc cần thì vắt cho cạn. Nó giống như chăm một cái giếng: phải đào đúng chỗ, đào đủ sâu, và quan trọng nhất là phải giữ cho nước luôn sạch.

Nếu mình chỉ xuất hiện khi cần vay tiền, cần công nợ, cần ký hợp đồng, thì người khác cũng sẽ nhìn mình như một “người đang khát”. Họ sẽ dè chừng. Nhưng nếu mình xuất hiện đều đặn, chân thành, không áp lực, thì mình không còn là người xin giúp đỡ – mà là một phần của mạng lưới.

Trong kinh doanh, đặc biệt là kinh doanh xây dựng, không ai đi đường dài một mình được. Một công trình không chỉ là bê tông, sắt thép, bản vẽ. Nó là tổng hòa của rất nhiều mối quan hệ: từ người thiết kế, người thi công, người cấp vốn, cho đến người bảo vệ cổng công trình.

Đào giếng cũng cần kiên nhẫn. Có những mối quan hệ ban đầu rất tốt, nhưng theo thời gian lại cạn. Có những mối quan hệ tưởng mờ nhạt, nhưng khi khó khăn lại là nguồn nước mát lành nhất. Điều quan trọng là mình có đủ tỉnh táo và khiêm nhường để tiếp tục đào, tiếp tục giữ.

Bây giờ, khi công việc đang dần ổn hơn, tôi vẫn nhắc mình: đây chính là lúc phải tiếp tục đào giếng. Không phải đợi đến khi thiếu việc, thiếu tiền, thiếu người mới bắt đầu.

Một cuộc hẹn cà phê hôm nay, có thể không mang lại hợp đồng. Nhưng biết đâu, vài năm sau, nó lại cứu cả một giai đoạn khó khăn. Và ngay cả khi không, thì việc giữ được những mối quan hệ tử tế đã là một giá trị rất lớn rồi.

Kinh doanh, suy cho cùng, cũng là làm người với người. Đào giếng không phải để khoe mình có nhiều nước, mà để khi ai đó khát – cả mình và người khác – đều có chỗ để cùng múc.

Và nếu có thể chọn, tôi vẫn muốn là người âm thầm đào giếng mỗi ngày, hơn là kẻ chạy khắp nơi xin nước khi đã cạn sức.

Cường LV.