Giữ được sự chính trực trong kinh doanh
Giữ được sự chính trực trong kinh doanh
Có những ngày, khi ngồi lại nhìn hành trình của mình, tôi nhận ra rằng giữa vô số thứ có thể khiến một người làm kinh doanh phải trăn trở – vốn, thị trường, đội ngũ, khách hàng, đối thủ – thì thứ khó nhất, và cũng đáng giá nhất, chính là sự chính trực.
Không phải chiến lược kinh doanh nào cũng đảm bảo thành công, không phải dự án nào cũng suôn sẻ, nhưng chính trực thì luôn đúng. Và khó.
Làm chủ doanh nghiệp xây dựng, tôi càng thấy điều đó rõ hơn. Bởi vì ngành này không bán một món hàng có thể đo đếm ngay lập tức, mà bán niềm tin, bán sự an tâm, bán những thứ mà chỉ khi căn nhà được hoàn thiện, khách hàng mới cảm nhận hết. Chính vì vậy, Chính trực không phải là điều “nên có”, mà là điều bắt buộc phải có.
Nhưng giữ được sự chính trực lại là câu chuyện dài. Một câu chuyện nhiều khi phải trả giá bằng thời gian, bằng cơ hội, bằng sự kiên trì của chính mình.
Tôi không phải người hoàn hảo để giảng giải cho ai về đạo đức kinh doanh. Tôi chỉ là người đang cố làm mọi thứ tử tế trong phạm vi công việc của mình. Và càng làm lâu, tôi càng hiểu rằng chính trực không nằm ở những tuyên bố lớn lao. Nó nằm ở những điều rất nhỏ: một lời hứa giữ đúng, một chi tiết không gian dối, một quyết định không đặt lợi ích ngắn hạn lên trên lợi ích lâu dài.
Chính trực là từ chối những thứ mình biết rõ là sai, dù nó dễ mang lại lợi nhuận.
Là làm đúng, ngay cả khi không ai nhìn.
Là giữ được cái tâm tỉnh táo, ngay cả lúc đang bị cuốn vào những vòng xoáy của thị trường.
Làm kinh doanh mà, ai cũng cần tăng trưởng, ai cũng cần doanh thu. Nhưng tăng trưởng bằng cách đánh đổi uy tín thì chẳng khác nào xây nhà trên nền cát: nhìn thì có vẻ to đẹp, nhưng chỉ cần một cơn gió là lung lay.
Tôi từng chứng kiến không ít doanh nghiệp chọn đi nhanh, bằng những con đường tắt. Họ dùng lời khéo léo để thuyết phục khách hàng, dùng hình ảnh hào nhoáng để che đi những điểm yếu, dùng những “mánh” nhỏ để giảm chi phí thi công. Những thứ đó ban đầu có thể mang đến lợi nhuận, nhưng rồi sớm hay muộn, cũng quay lại đòi câu trả lời.
Bởi trong nghề xây dựng, sự thật không thể giấu.
Một mảng tường không đủ thép sẽ lộ ra khi khoan lỗ.
Một móng làm ẩu sẽ để lại dấu vết sau vài năm.
Một đường điện không đúng kỹ thuật có thể để lại hậu quả cả đời.
Có những thứ khách hàng không biết ngay, nhưng nghề thì biết. Thợ thì biết. Người làm chủ thì biết.
Và điều đáng sợ nhất không phải là người khác phát hiện, mà là chính mình biết nhưng không còn thấy day dứt.
Ngày tôi hiểu điều đó, tôi bắt đầu nhìn sự chính trực như một loại kỷ luật cho chính mình. Một lời nhắc rằng mỗi quyết định dù nhỏ đến đâu cũng tạo nên danh tiếng của doanh nghiệp.
Làm chủ đôi khi giống như đứng giữa ngã ba: Một đường dễ – Một đường khó- Và một đường đúng.
Ba đường đó hiếm khi trùng nhau.
Đã có lúc tôi cũng bị lung lay. Có dự án lợi nhuận hấp dẫn nếu giảm bớt một vài khâu, có cơ hội chốt hợp đồng nếu nói “nhẹ” đi rủi ro, có thời điểm thị trường khó khăn khiến mình muốn nhắm mắt làm ngơ vài chi tiết để bớt áp lực chi phí.
Nhưng rồi, chỉ cần nghĩ đến cách mình muốn được khách hàng nhìn nhận, tôi lại lùi một bước. Tôi hiểu rằng một doanh nghiệp muốn tồn tại lâu dài không thể đánh đổi sự chính trực.
Ngày nay, còn giữ được sự thật thà và minh bạch trong kinh doanh đôi khi khiến mình thấy lạc lõng. Nhưng thà lạc lõng theo cách bình yên còn hơn hòa vào đám đông theo cách bất an.
Trong nghề xây dựng, chính trực hiện ra rõ nhất khi làm với khách hàng.
Không phải lúc nào khách cũng hiểu hết kỹ thuật. Có người chưa từng xây nhà lần nào, cũng không biết hỏi gì, không biết kiểm tra thế nào.
Họ đưa cho mình cả niềm tin, cả tài sản, cả mong ước của gia đình họ. Cũng bởi vậy mà trách nhiệm của người làm nghề càng nặng.
Tôi luôn tự hỏi:
“Nếu người đó là người thân của mình, mình sẽ xử lý thế nào?”
Câu hỏi nhỏ nhưng giúp tôi rất nhiều lần đứng về phía sự đúng đắn.
Chính trực là khi tư vấn đúng cái khách hàng cần, chứ không phải cái mình muốn bán.
Chính trực là khi báo giá rõ ràng, không mập mờ hạng mục.
Chính trực là khi làm sai thì nhận sai, không đổ cho hoàn cảnh.
Chính trực là khi đội thợ mắc lỗi, thì doanh nghiệp đứng ra xử lý tử tế.
Chính trực là khi mình giữ lời, dù điều đó khiến lợi nhuận ít đi.
Và chính trực là khi mình biết từ chối một khách hàng nếu điều họ yêu cầu đi ngược lại giá trị nghề nghiệp của mình.
Giữ được sự chính trực không chỉ là câu chuyện với khách hàng, mà còn với đội ngũ.
Người làm chủ không phải là người hoàn hảo, nhưng ít nhất phải là người mà đội ngũ có thể tin. Không phải tin rằng mình giỏi, mà tin rằng mình đúng mực.
Khi làm việc với anh em, tôi luôn cố gắng minh bạch hết mức: minh bạch về công việc, về quyền lợi, về trách nhiệm, về những gì họ được nhận và những gì họ cần làm. Bởi tôi nghĩ rằng nếu muốn họ sống tử tế với nghề, mình phải là người làm gương trước.
Một người thợ có thể được trả công xứng đáng, nhưng điều giữ họ ở lại lại là cảm giác được tôn trọng.
Một kỹ sư có thể giỏi chuyên môn, nhưng điều khiến họ đồng hành lâu dài là cảm giác được làm đúng, được làm tử tế, không phải làm những thứ đi ngược lương tâm.
Một doanh nghiệp không thể bền nếu đội ngũ không tin vào nó.
Và đội ngũ sẽ không tin nếu người đứng đầu đánh mất sự chính trực.
Tôi đã từng trải qua những thời điểm khó khăn, khi doanh nghiệp phải gồng mình để vượt qua biến động. Lúc ấy, có nhiều lời khuyên rỉ tai rằng “co lại một chút”, “nương nhẹ”, “tính toán kiểu khác thì dễ sống hơn”. Nhưng tôi chọn cách làm chậm, chứ không làm khác. Tôi không muốn đi nhanh bằng cách bỏ lại những giá trị mà mình đang dựa vào để tồn tại.
Bởi nếu một ngày nào đó doanh nghiệp lớn mạnh, tôi muốn biết rằng nó lớn lên từ sự tử tế, chứ không phải sự khôn khéo.
Còn nếu không lớn được thì cũng không sao.
Tôi thà chậm mà đúng, còn hơn nhanh mà sai.
Nhiều người nghĩ chính trực là điều cao quý, nhưng thật ra nó chỉ là việc làm đúng.
Làm đúng cho mình, cho người khác, cho nghề, và cho chữ tín mà mình đã dày công xây dựng.
Tôi không biết tương lai sẽ đưa doanh nghiệp mình đi đến đâu. Nhưng tôi luôn tin rằng dù thị trường thay đổi thế nào, những doanh nghiệp giữ được sự chính trực rồi sẽ được nhận lại những điều xứng đáng.
Bởi xã hội có thể thay đổi nhanh, nhưng con người chưa bao giờ ngừng tìm kiếm sự tử tế.
Khách hàng có thể bị thuyết phục bởi quảng cáo, nhưng cuối cùng vẫn gắn bó với những ai chân thật.
Đội ngũ có thể dao động bởi nhiều lý do, nhưng họ luôn ở lại nơi mà họ cảm thấy được tôn trọng.
Và một người làm chủ có thể trải qua nhiều bước ngoặt, nhưng chỉ những giá trị đúng đắn mới giúp họ đứng vững lâu dài.
Với tôi, chính trực không phải là khẩu hiệu. Nó là thứ giữ doanh nghiệp đứng thẳng giữa những gió giật. Nó là cái neo giúp mình không bị cuốn theo những cám dỗ nhất thời. Nó là lời nhắc rằng thành công chỉ có ý nghĩa khi nó được xây từ những viên gạch không gian dối.
Và nó cũng là thứ mà mỗi ngày tôi đều phải tự gìn giữ – bằng lựa chọn, bằng hành động, và bằng cả sự tỉnh táo.
Kinh doanh đôi khi khiến ta va chạm nhiều thứ không như mong đợi. Có lúc mệt mỏi, có lúc mất niềm tin, có lúc thấy mình đơn độc trên hành trình. Nhưng tôi vẫn nghĩ rằng:
Chỉ cần còn giữ được sự chính trực, thì mình vẫn đang đi đúng đường.
Một doanh nghiệp tử tế không phải là doanh nghiệp không sai, mà là doanh nghiệp dám sửa sai.
Một người làm chủ tử tế không phải là người không vấp ngã, mà là người biết đứng lên từ những điều đúng đắn.
Và một hành trình kinh doanh tử tế là hành trình mà mỗi ngày, ta chọn sự thật thay vì dễ dãi, chọn chất lượng thay vì qua loa, chọn khách hàng thay vì lợi nhuận trước mắt.
Mong rằng dù cuộc sống có thay đổi thế nào, chúng ta vẫn giữ được điều quý giá nhất:
Sự chính trực – trong suy nghĩ, trong lời nói và trong từng hành động nhỏ.
