REVIEW SÁCH “CHA GIÀU CHA NGHÈO”

REVIEW SÁCH “CHA GIÀU CHA NGHÈO” – NHỮNG BÀI HỌC THAY ĐỔI TƯ DUY TIỀN BẠC

Trong hành trình đọc sách của tôi, có những cuốn chỉ để giải trí, có những cuốn để tham khảo, nhưng cũng có những cuốn khiến mình phải ngồi lại rất lâu sau khi gấp trang cuối. “Cha Giàu Cha Nghèo” là một trong những cuốn như vậy. Mặc dù ra đời đã lâu, nội dung không hề mới với những người theo dõi tài chính cá nhân, nhưng giá trị tư duy mà cuốn sách mang lại thì chưa bao giờ cũ.

Sáng nay, khi ngồi đọc lại vài đoạn quen thuộc, tôi chợt nhận ra: có những bài học trong cuốn sách này dường như đã âm thầm theo tôi trong cách làm việc, cách đầu tư, cách xây dựng công ty và cả cách tôi suy nghĩ về tiền bạc. Và đó là lý do tôi muốn viết đôi dòng cảm nhận – như một lời nhắc nhở bản thân, và hy vọng là một gợi mở nhẹ nhàng cho những ai đang tìm hướng đi tài chính.

Hai người cha – Hai cách nhìn nhận tạo nên hai cuộc đời

Điểm làm tôi ấn tượng nhất ở cuốn sách không phải những công thức làm giàu, mà là sự đối lập của hai người cha: một người giàu – một người nghèo; một người dạy theo trường lớp truyền thống – một người dạy theo góc nhìn thực chiến ngoài đời.

Cha nghèo dạy rằng:
“Con phải học thật giỏi để kiếm một công việc ổn định.”

Cha giàu lại dạy rằng:
“Hãy học cách để tiền làm việc cho con.”

Hai triết lý đó như hai hướng rẽ hoàn toàn khác nhau. Và trong cuộc sống của tôi, tôi đã từng đi gần như trọn vẹn con đường của “cha nghèo”: học đúng ngành tài chính kế toán, đi làm đúng chuyên môn, lương đều hàng tháng. Nhưng chỉ đến khi bước ra làm chủ, tôi mới thấy đúng như sách nói: đi làm để kiếm tiền và xây dựng tài sản là hai câu chuyện rất khác.

“Cha Giàu Cha Nghèo” không bắt ai phải bỏ việc hay làm doanh nhân, nó chỉ cho ta thấy có một cách nhìn khác về tiền bạc – một cách nhìn mà giáo dục truyền thống ít khi đề cập.

Tài sản và tiêu sản – Bài học đơn giản nhưng thay đổi cả tư duy

Tôi từng nghĩ tài sản là thứ có giá trị, có thể bán và mang lại tiền. Nhưng Robert Kiyosaki lại định nghĩa rất khác:
Tài sản là thứ đưa tiền vào túi bạn, tiêu sản là thứ lấy tiền ra khỏi túi bạn.

Đơn giản đến mức chẳng thể đơn giản hơn. Nhưng cũng chính sự đơn giản đó lại khiến tôi… lặng đi vài giây. Tôi nhìn lại những gì mình sở hữu: chiếc xe, căn nhà, vài món đồ công nghệ, những khoản chi “để phục vụ công việc” – hóa ra phần lớn đều là tiêu sản nếu chúng không tạo ra dòng tiền.

Và ngay lúc đó, tôi hiểu tại sao nhiều người đi làm cả đời mà vẫn chật vật, còn nhiều người khác chỉ sau vài năm xây dựng tài sản lại có một cuộc sống nhẹ nhàng hơn. Khác biệt nằm ở việc: mỗi đồng kiếm được đi vào đâu.

Bài học “tài sản – tiêu sản” ấy giúp tôi thay đổi hoàn toàn cách ra quyết định tài chính. Từ mua xe, mua đất, đến đầu tư cổ phiếu, hay mở rộng công ty… tôi đều tự hỏi: “Nó đưa tiền vào túi mình hay lấy ra?”

Có lẽ vì vậy mà tư duy tài sản – tiêu sản trong cuốn sách vẫn còn nguyên giá trị đến hôm nay.

Học cách để tiền làm việc – chứ không chỉ làm việc vì tiền

Điều đáng quý nhất ở “Cha Giàu Cha Nghèo” là nó không cổ vũ làm giàu nhanh, không xúi giục đầu tư mù quáng, mà nó khơi lên một câu hỏi căn bản:
“Làm thế nào để tiền sinh ra tiền?”

Câu hỏi này đã theo tôi trong rất nhiều quyết định đầu tư sau này: từ đất đai, kinh doanh cho đến chứng khoán. Tôi nhận ra người làm thuê thường làm việc vì tiền – điều đó không sai – nhưng người có tư duy tài chính sẽ bắt tiền làm việc ngược lại.

Sự khác biệt không nằm ở số tiền bạn có, mà nằm ở cách bạn vận hành chúng.

Khi công ty của tôi bắt đầu có chút ổn định, tôi cũng phải đối diện câu hỏi ấy: giữ tiền trong két hay để nó sinh lời? Tích trữ tài sản chết hay tạo ra dòng tiền? Chính tư duy “để tiền làm việc” khiến tôi mạnh dạn hơn trong đầu tư, nhưng cũng thận trọng hơn trong việc chọn phương án.

Và tôi thấy mình trưởng thành lên rất nhiều từ đó.

Sức mạnh của kiến thức tài chính

Một điều tôi rất thích ở cuốn sách là tác giả không khẳng định ai giàu ai nghèo là tốt hơn. Ông chỉ chỉ ra sự khác biệt về kiến thức tài chính. Và thực tế chứng minh, vài năm sau khi làm chủ doanh nghiệp xây dựng, tôi càng thấm bài học ấy.

Kiến thức tài chính không phải là kiến thức kế toán hay thuế. Nó là khả năng đọc dòng tiền, hiểu rủi ro, đánh giá cơ hội, quản trị tâm lý đầu tư, và biết mình đang làm gì với từng đồng vốn bỏ ra.

Cuốn sách như một lời nhắc:
Người giàu không giàu vì họ kiếm được nhiều tiền, mà vì họ biết giữ và nhân tiền lên.

Và đó là điều mà trường lớp ít khi dạy.

Con đường tự do tài chính không dành cho người thiếu kỷ luật

Nhiều người đọc “Cha Giàu Cha Nghèo” xong thì hào hứng, muốn bỏ việc, muốn kinh doanh, muốn đầu tư. Nhưng họ bỏ sót một phần quan trọng: cha giàu dạy Robert rất nhiều về kỷ luật.

• Kỷ luật trong chi tiêu
• Kỷ luật trong học hỏi
• Kỷ luật trong đầu tư dài hạn
• Kỷ luật trong quản lý cảm xúc

Nếu không có kỷ luật, mọi triết lý tài chính đều chỉ là lý thuyết. Đó là điều tôi càng thấm trong những năm làm chủ. Không có kỷ luật, doanh nghiệp dễ mất phương hướng; đầu tư dễ bay theo cảm xúc; tiền kiếm được bao nhiêu cũng dễ tiêu sạch.

Và chính sự kỷ luật tài chính đã giúp tác giả từng bước đạt tự do tài chính – điều nhiều người mong muốn nhưng ít người đủ kiên nhẫn để theo đuổi.

Tại sao cuốn sách này nên được đọc nhiều lần?

Với mỗi giai đoạn của cuộc đời, tôi lại thấy một bài học mới từ cuốn sách này. Khi còn đi làm thuê, nó gợi cho tôi ước mơ tự chủ. Khi bước vào kinh doanh, nó dạy tôi về dòng tiền. Khi bắt đầu đầu tư, nó nhắc về tài sản và tiêu sản. Và bây giờ, khi điều hành doanh nghiệp và tích lũy tài sản cho tương lai, nó lại trở thành lời nhắc nhở về kỷ luật và tầm nhìn dài hạn.

Có những cuốn sách đọc một lần là đủ. Nhưng “Cha Giàu Cha Nghèo” lại là cuốn nên đọc lại mỗi khi ta chuyển sang một giai đoạn mới của cuộc đời tài chính.

Kết lại, “Cha Giàu Cha Nghèo” không phải là cuốn sách hướng dẫn làm giàu. Nó là cuốn sách về tư duy – thứ quan trọng hơn tiền bạc, quan trọng hơn kỹ năng đầu tư, quan trọng hơn cả cơ hội bạn gặp trong đời.

Bởi vì tư duy đúng sẽ dẫn bạn tới hành động đúng.
Và hành động đúng sẽ dẫn bạn tới cuộc sống bạn mong muốn.

Cuốn sách đã đồng hành và nhắc nhở tôi rất nhiều trong hành trình làm chủ và đầu tư. Nếu ai hỏi tôi nên bắt đầu từ đâu trên con đường tự do tài chính, tôi vẫn sẽ nói: hãy đọc “Cha Giàu Cha Nghèo”, đọc chậm, đọc kỹ và đọc lại nhiều lần.

Bởi đôi khi, chỉ một thay đổi nhỏ trong tư duy, có thể đổi cả hướng đi cuộc đời.

—Cường LV—